Twee regels die mijn grootmoeder me leerde over je afscheid: cremeren is beter dan begraven, en na crematie moet je worden uitgestrooid. Op die manier zal er geen plek zijn waarover je nabestaanden kunnen denken dat ze het eigenlijk vaker zouden moeten bezoeken. Waarover ze zich schuldig zouden kunnen gaan voelen. En les 2: ben je ervan bewust dat de muziek die er gedraaid wordt op je uitvaart op sommigen het effect zal hebben dat ze die muziek nooit meer kunnen horen zonder aan die uitvaart te denken.
Gek: mijn broer zette laatst muziek op en keek me verwachtingsvol aan. Hij verwachtte dat ik het zou herkennen. Het was de muziek die er werd gedraaid op de crematie van mijn grootmoeder. Hij is dus zo iemand, ik niet.
Ik ben wel blij dat er geen graf is, of een steen. Ik weet zeker dat ik zo iemand ben die zichzelf kwalijk zou nemen er niet vaak genoeg heen te gaan. Terwijl ik mijn grootmoeder nog steeds bijna dagelijks mis. Maar een graf niet bezoeken zou me desondanks het gevoel geven gevoelloos te zijn. Verwarrend.
Ik denk vaak aan de dood. Aan mijn dood. Aan hoe het zou zijn als ik nooit zou zijn geweest. En of het daar, wanneer ik er straks niet meer ben, en beetje op lijkt. Dat wat aan mij herinnert bestaat op dit moment toch vooral uit mijn aanwezigheid, vermoed ik. Mijn fysieke aanwezigheid is het belangrijkste wat ervoor zorgt dat ik niet bij leven in de vergetelheid raak. Ik heb geen oeuvre of grote bijdrage geleverd. En die grafsteen zal er niet komen.
In spotify heb ik een afspeellijst, waarin ik nummers verzamel die ik overweeg te adviseren aan mijn nabestaanden als geschikt voor mijn uitvaart. Die lijst is continu in ontwikkeling. Stijgers, dalers, nieuwe binnenkomers… Een van de argumenten voor kunst is wat mij betreft dat hoe langer het duurt voor ik de lijst heb teruggebracht tot 2 of drie nummers, hoe langer het duurt voor ik klaar ben voor de dood. Ik reken op alle muziekmakers om me het beslissen onmogelijk te maken.
Ik vertelde een vriend ooit dat een van de criteria waarop ik een liedje beoordeel deze is: in hoeverre zegt het qua sfeer maar vooral qua tekstuele thematiek zodanig iets over mij dat het een plaats op mijn spotify-lijst verdient? Mooie liedjes zijn pas echt mooie liedjes als het geschikte uitvaart-liedjes zijn. Hij raadde me aan het om te draaien, en liedjes te beoordelen op hun geschiktheid als bruiloft-muziek. Gek genoeg bleken dat vaak dezelfde liedjes te zijn. Wat zou dat nou weer betekenen?
Mijn nieuwste strategie is het met zoveel mogelijk mensen delen van de liedjes op mijn spotify-lijst. Omdat ik weet dat als anderen de liedjes mooi gaan vinden, ik hen, wanneer ik die liedjes uit zou kiezen voor de grote dag, een dierbaar liedje door de neus zou boren. Ze zouden er nooit meer naar kunnen luisteren. En dat zou ik dan gedaan hebben.